-

Deze website maakt gebruik van cookies. Door Aviationinfo.nl te bezoeken, gaat u akkoord met het tijdelijk opslaan van deze gegevens.

I understand
Log in

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

De meidagen van 1940, de inval in Nederland

14 mei 1940

Introductie

De Meidagen staan in alle Nederlandse geschiedenisboeken beschreven. Het begin hiervan was op 10 mei 1940 toen Nazi-Duitsland het neutrale Nederland aanviel. Met een enorme meerderheid van grondtroepen en vliegtuigen werd Nederland totaal overrompeld. Het bovendien veel modernere leger wist binnen een korte tijd grote vooruitgangen te boeken. Na vier dagen van intensieve gevechten gaven de Nederlandse soldaten zich op 14 mei 1940 over. De volgende dag capituleerde Nederland waardoor de Duitsers Nederland konden bezetten.

Tijdens deze vier dagen durende gevechten werd niet alleen op de grond gevochten. Ook tientallen Duitse jachtvliegtuigen en bommenwerpers vielen Nederland aan. De aanval op Nederland stond onder leiding van Georg von Küchler. Generaal Kurt Student stond aan de leiding van het 7e Flieger Division dat met Ju-52 transportvliegtuigen was uitgerust. Deze driemotorige vliegtuigen dropten parachutisten boven Nederland.

Hoewel vaak kort of helemaal niet beschreven, hebben de Nederlandse strijdkrachten wel degelijk successen behaald. Niet voor niets werd gedreigd dat men Rotterdam zou worden gebombardeerd als Nederland zich niet binnen een korte tijd over zou geven. Uiteindelijk werd Rotterdam inderdaad gebombardeerd omdat de Nederlandse strijdkrachten teveel weerstand boden voor de Duitse troepen. Door met een bombardement te dreigen, moest Nederland zich wel overgeven.

Modernisering luchtvloot

Enkele jaren vóór het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland wist het Ministerie van Oorlog (nu Ministerie van Defensie) een order te plaatsen voor de modernisering van de Nederlandse luchtvloot. Deze vloot bestond op dat moment nog uit lompe vliegtuigen die uit hout en linnen waren gefabriceerd. Nederland had iets moderners nodig en keek in de richting van Anthony Fokker. Anthony Fokker had tijdens de Eerste Wereldoorlog enkele krachtpatsers ontworpen die grote successen wist te behalen voor de Luftwaffe. Het bekendste toestel was de Fokker DR-1 Dreidecker, het toestel waarmee Manfred von Richthoven wereldberoemd werd in zijn vliegtuig genaamd de Rode Baron.

De order

Het bedrijf van Fokker ontving een order voor de levering van twee uiterst moderne vliegtuigen: de Fokker G-1 en de D-XXI. Beide machines waren tot de tanden bewapend. De D-XXI was gedeeltelijk gebouwd uit metaal, een grote innovatie die zorgde voor hogere snelheden voor vliegtuigen. De G-1 Mercury was geheel gebouwd uit hout, metalen buizen en linnen.

De G-1 was een tweemotorig vliegtuig uit dezelfde categorie als de P-38 Mustang. In de neus bevonden zich acht machinegeweren. Vanwege de dubbele staartboom en het grote hoogteroer was het toestel uitzonderlijk goed te manoeuvreren. Zoals gezegd was ze erg modern; het was tevens voorzien van een intrekbaar landingsgestel waardoor minder weerstand was en dus een hogere snelheid te behalen was.

De D-XXI was een eenmotorig vliegtuig die vier machinegeweren had ingebouwd in de vleugels. Helaas niet voorzien van een intrekbaar landingsgestel zoals de Spitfire en de FW-190, maar wel voorzien van weerstandverminderende kappen. Er waren 36 besteld. Hiervan waren 28 gevechtsklaar: elf machines stonden op Den Helder De Kooy, negen waren gestationeerd op Schiphol en de overige acht stonden gestationeerd op vliegbasis Ypenburg.

De luchtverdediging van Nederland

Naast de bovengenoemde machines, had de Nederlandse Luchtmacht nog meer vliegtuigen. Deze waren echter veel minder modern dan zowel de Nederlandse als de Duitse machines. Zo had de luchtmacht enkele Fokker C-5D's in de vloot. Deze tweemotorige jager was weliszwaar zwaarbewapend voor een tweedekker, maar was geen partij voor de metalen eendekkers van de Luftwaffe.

'De overschrijding der Nederlandsche grens'

'Van drie uur af hebben Duitsche troepen de grens overschreden. Vliegaanvallen zijn geprobeerd op enkele vliegvelden. Weermacht en afweer zijn paraat bevonden. Voor zover bekend zijn ten minste 70 Duitsche vliegtuigen neergehaald'. Enige tijd later gebeurde hetzelfde in de lucht door de Luftwaffe met meer dan 1100 vliegtuigen. Deze jachtvliegtuigen en bommenwerpers moesten Nederlandse vliegtuigen en vliegvelden vernietigen zodat deze geen bedreiging zouden vormden voor de transportvliegtuigen en de grondtroepen. Dit mislukte voor een groot deel en de Nederlandse luchtvloot kreeg alle vliegwaardige en bewapende machines de lucht in. Omdat niet alle machines in staat van vliegwaardigheid verkeerden, werkten monteurs om dit wel voor elkaar te krijgen. En met succes want aan het einde van de eerste dag namen nog meer vliegtuigen het op tegen de Luftwaffe.

De Duitse Luchtmacht wist op vliegbasis Bergen elf van de twaalf G-1's deels te vernietigen. Totaal overrompeld vertrok het enige vliegwaardige toestel om het vaderland te verdedigen. Na een snelle reparatie van nog eens zes machines, konden ook deze deelnemen aan het gevecht. Ze vlogen uit met een gigantische lading adrenaline in zich, adrenaline om het vaderland te verdedigen en de aanvallende vliegtuigen af te weren.

'Tante Ju', een gemakkelijke prooi

De ongelijke strijd werd gevoerd door Fokkers modernste vliegtuigen gecombineerd met houten tweedekkers. Anthony Fokker heeft echter nooit zijn vliegtuigen in actie gezien tijdens de meidagen. Tijdens de vluchten van de D-XXI werd een groep Ju-52 transportvliegtuigen ontdekt. Deze zijn ongepantserd en kogels gaan gemakkelijk door het hele vliegtuig en de brandstoftanks. Dit gebeurde met meerdere machines en minimaal twaalf van deze transportvliegtuigen werd in brand geschoten door een handvol D-XXIs.

De Ju-52's waren traag, vlogen in formatie en produceerden bovendien genoeg geluid om ze van een afstand te kunnen horen. G-1's vlogen er dan ook snel heen en lieten de acht mitrailleurs hun vernietigende werk doen voor er troepen uit het vliegtuig konden springen.

Ju-52's vernietigen op stranden

Een strategie van de Luftwaffe was om Ju-52's te laten landen op stranden. Deze zouden later weer opstijgen en naar Duitsland vliegen om meer troepen op te halen. Veel van deze machines werd vernietigd door de G-1.

Een heftige indruk voor de Duitsers

De Duitse Luftwaffe schakelde vele machines uit. Hetzelfde gebeurde echter voor de Nederlandse luchtvloot. Van de ruim 1100 door Duitsland ingezette vliegtuigen, zijn minimaal 350 neergeschoten. Bijna 1/3. Een hele prestatie voor de Luchtmacht. Van deze 350 vliegtuigen, zijn 220 Ju-52's. Er is ook een aantal jachtvliegtuigen neergeschoten. Exacte getallen zijn helaas niet bekend.

Omdat de Duitsers enkele vliegvelden hadden bezet, konden de meeste vliegtuigen niet terugkeren naar de eigen vliegbasis. Uitwijken was ook niet altijd mogelijk. Sommige machines moesten daarom landen op stranden. Doordat er geen brandstoftoevoer aanwezig was, konden deze machines dan ook niet meer verder vliegen. Na vier dagen van extensieve gevechten waren een kleine 40 vliegtuigen overgebleven van de 125 die de Luchtmacht eerst had. Sommige vliegers wisten te ontkomen door met hun vliegtuig naar het Verenigd Koninkrijk te vliegen. Anderen waren gedwongen om te landen. Enkele piloten hebben de vliegtuigen vernietigd opdat deze niet in Duitse handen zouden vallen.

Soort vliegtuig Nederlandse Strijdkrachten Luftwaffe
Jachtvliegtuig Fokker C-5D
Fokker D.XVI
Fokker D-XXI
Fokker G-1
Koolhoven FK-51
Focke Wulf FW-190
Messerschmidt BF-109
Verkenner Douglas 8A-3N [1]
Fokker C-V
Fokker C-X
Junkers W-34
Bommenwerper Fokker T-V [2] Dornier Do-17
Heinkel He-111
Junkers Ju-88
Transportvliegtuig Geen Gotha Go-242 (zweefvliegtuig)
Junkers Ju-52

[1] = Hoewel ontwikkeld en zeer geschikt als verkenner en lichte bommenwerper, werd ze tijdens de Meidagen ingezet als jachtvliegtuig.
[2] = Velen van deze machines waren nog niet uitgerust met bommenrekken maar waren wel bewapend met mitrailleurs en dergelijke. Ze werden daarom ook als jager ingezet en wisten zelfs enkele Duitse jachtvliegtuigen neer te schieten.

©2017 Aviationinfo.nl | Disclaimer | privacy